Na co dzień pracuję na Sony FX3 i FX2. FX3 znam z normalnych realizacji, a nie tylko z tabeli parametrów. Używam jej przy materiałach reklamowych, krótkich formach i wydarzeniach, często w warunkach, których nie da się w pełni kontrolować. Sony FX5 znam na razie z oficjalnej specyfikacji producenta. Dlatego porównuję możliwości obu kamer, ale nie udaję, że przetestowałem już finalny egzemplarz FX5 na planie.

Przed premierą opisałem przecieki dotyczące Sony FX5. Sporo informacji się potwierdziło, ale dopiero oficjalna prezentacja pokazała ograniczenia Open Gate, ceny i zgodność akcesoriów.

Najkrótsza odpowiedź: FX5 nie sprawia, że FX3 nagle jest złą kamerą

FX5 jest wyraźnie bardziej zaawansowana. Daje większą elastyczność kadrowania, wewnętrzny zapis RAW, nowszy autofocus, lepszy ekran i bardziej rozbudowaną obsługę. Jest też znacznie droższa, wymaga nowego systemu zasilania i przy korzystaniu z X-OCN może mocno zwiększyć ilość danych w postprodukcji.

FX3 nadal ma sens, jeśli potrzebujesz sprawdzonego 4K, dobrego obrazu przy słabym świetle, małego korpusu i plików, które można szybko zmontować oraz oddać Klientowi. FX5 zaczyna wygrywać wtedy, gdy naprawdę wykorzystasz Open Gate, RAW, trzecią bazową wartość ISO i funkcje przeznaczone do bardziej rozbudowanej produkcji.

Nowa matryca: 16,6 MP w FX5 i 12,1 MP w FX3

FX5 ma nową pełnoklatkową matrycę Exmor RS CMOS typu stacked o maksymalnej efektywnej rozdzielczości 16,6 MP. Współpracuje ona z procesorem BIONZ XR2 i osobnym układem wspierającym funkcje AI.

FX3 korzysta z pełnoklatkowej matrycy Exmor R CMOS. Ma około 10,3 MP efektywnych dla filmu i 12,1 MP dla fotografii. Jej niższa rozdzielczość dobrze sprawdza się przy 4K i wysokim ISO, ale nie pozwala na zapis pełnej matrycy w formacie 5K Open Gate.

Matryca stacked w FX5 powinna szybciej odczytywać obraz i ograniczyć rolling shutter. Ma to znaczenie przy panoramowaniu, ruchu samochodów, sporcie i pracy na gimbalu. Producent deklaruje poprawę, lecz dopiero niezależne testy pokażą, jak duża jest różnica w konkretnych trybach. FX5 nadal używa elektronicznej migawki z rolling shutterem. Nie dostała global shuttera, o którym mówiły najwcześniejsze plotki.

5K Open Gate to największa przewaga FX5

FX3 nagrywa maksymalnie 4K i nie ma trybu Open Gate. Kadr trzeba zaplanować pod docelowe proporcje albo zostawić bezpieczny zapas, jeżeli materiał ma później powstać w wersji poziomej i pionowej.

FX5 potrafi wykorzystać pełną wysokość matrycy i zapisać obraz 5K w proporcjach 3:2. Dzięki temu jedno ujęcie daje więcej miejsca na przygotowanie kilku wersji:

  • filmu poziomego na stronę lub YouTube,
  • rolki 9:16 na Instagram i TikTok,
  • formatu kwadratowego albo 4:5 do kampanii,
  • dodatkowego zbliżenia wykonanego podczas montażu.

Przy produkcji dla firm jest to konkretna oszczędność czasu. Jeden plan zdjęciowy coraz częściej ma dostarczyć film główny, kilka reklam i pionowe materiały do social mediów. Open Gate nie zastąpi świadomego kadrowania, ale daje znacznie większy margines niż 4K z FX3.

Jest tu ważne ograniczenie. W momencie premiery FX5 nagrywa Open Gate tylko w X-OCN. Zapis 3:2 w XAVC S-I ma pojawić się dopiero w planowanej aktualizacji oprogramowania w sierpniu 2027 roku lub później. Kupowanie kamery dzisiaj wyłącznie pod obiecaną funkcję z przyszłego firmware'u byłoby ryzykowne.

X-OCN w kamerze kontra prostszy zapis w FX3

FX5 nagrywa wewnętrznie 16-bitowy materiał RAW w formacie X-OCN. Dostępne są warianty LT, C1 i C2, które różnią się stopniem kompresji oraz ilością danych. Nie trzeba podłączać zewnętrznego recordera.

FX3 zapisuje wewnętrznie między innymi XAVC S, XAVC HS i XAVC S-I w 10-bitowym 4:2:2. Może wysłać 16-bitowy RAW przez HDMI, ale wymaga do tego zgodnego urządzenia zewnętrznego.

RAW daje więcej swobody przy korekcji koloru, ekspozycji i pracy z trudnymi scenami. Nie oznacza jednak, że jest najlepszym wyborem do każdego zlecenia. Materiał X-OCN zajmuje więcej miejsca, wymaga szybkich kart, pojemnych dysków, kopii bezpieczeństwa i wydajnego montażu. Przy reklamie z rozbudowanym gradingiem ten koszt może być uzasadniony. Przy szybkiej rolce lub relacji z wydarzenia pliki z FX3 często są po prostu wygodniejsze.

FX5 nagrywa obecnie do 5K 60 kl./s, 4K 120 kl./s i Full HD 240 kl./s. Sony zapowiada na 2027 rok między innymi 5K 120 kl./s w proporcjach 3:2 i 4K 240 kl./s przez aktualizację. Nie są to funkcje dostępne w kamerze w dniu premiery.

Trzy bazowe ISO w FX5

FX3 jest znana z bardzo dobrego obrazu przy słabym świetle. W Cine EI najczęściej wykorzystuje bazowe ISO 800 i 12 800. Przeskok pomiędzy nimi jest duży, dlatego w części wnętrz i na wydarzeniach operator musi wybierać pomiędzy podnoszeniem ekspozycji a pracą na wysokiej bazie.

FX5 dodaje trzeci poziom: ISO 4000. Oficjalne wartości bazowe to ISO 800, 4000 i 12 800. W praktyce środkowa wartość może być bardzo użyteczna w kościołach, salach eventowych, restauracjach i ciemniejszych wnętrzach. Daje więcej możliwości bez natychmiastowego przechodzenia na ISO 12 800.

Obie kamery mają deklarowane 15+ stopni zakresu dynamicznego w S-Log3. FX5 dodaje tryb Dual Gain Shooting, który ma ograniczać szum i zachowywać więcej szczegółów w cieniach. Funkcja ma jednak ograniczenia zależne od ustawień i nie będzie używana w każdej sytuacji.

Autofocus i stabilizacja

Autofocus w FX3 jest szybki i przewidywalny. Śledzenie twarzy oraz oka dobrze działa podczas wywiadów, eventów i pracy na gimbalu. FX5 idzie dalej dzięki procesorowi BIONZ XR2 i rozpoznawaniu pozycji całego ciała oraz głowy. Ma to pomóc w utrzymaniu ostrości, gdy twarz jest częściowo zasłonięta albo scena jest słabo oświetlona.

FX5 ma także nowszy system stabilizacji. Sony podaje, że zakres korekcji obrotu jest około dwa razy większy niż w FX3. Pojawił się tryb Dynamic Active, który stabilizuje mocniej, ale dodatkowo zawęża kadr i działa maksymalnie do 60 kl./s. Nie zastępuje gimbala w każdym ujęciu, lecz może pomóc przy krótkiej pracy z ręki.

To są poprawki, które operator pracujący sam może odczuć częściej niż dodatkową rozdzielczość. Pewniejszy autofocus i stabilniejszy podgląd zmniejszają liczbę technicznych rzeczy, które trzeba kontrolować jednocześnie.

FX5 jest prawie tak mała jak FX3, ale zmienia ergonomię

Różnica w rozmiarze i wadze nie jest duża. FX5 waży około 643 g bez akumulatora i karty oraz 734 g w gotowości do pracy. FX3A waży około 630 g bez akumulatora i 715 g z akumulatorem oraz kartą.

FX5 zachowuje kompaktową formę, ale dostaje większy ekran 3,5 cala o rozdzielczości około 2,76 mln punktów. FX3A ma ekran 3 cale i około 2,36 mln punktów. W FX5 pojawia się również ekran główny BIG6 oraz menu zbliżone do większych kamer Sony Cinema Line.

Nowy korpus ma więcej punktów montażowych, dwa porty USB-C, przewodowy LAN, HDMI typu A i możliwość doprowadzenia timecode'u przez opcjonalny adapter. Nadal brakuje wbudowanego filtra ND oraz złącza SDI. Pod tym względem FX5 nie zastępuje FX6.

Nowy akumulator i nowe akcesoria

FX3 korzysta z popularnego akumulatora NP-FZ100. FX5 przechodzi na większy NP-SA100 o pojemności 2670 mAh. Sony podaje około 170 minut ciągłego nagrywania w FX5 i około 135 minut w FX3A w warunkach pomiarowych producenta.

Dłuższa praca jest plusem, ale zmiana akumulatora oznacza dodatkowy koszt dla osoby, która ma już kilka korpusów i zestaw baterii NP-FZ100.

Podobnie wygląda kwestia uchwytu XLR. Uchwyt XLR-H1 z FX3 nie współpracuje z FX5. Nowy XLR-H2 obsługuje do czterech kanałów i zapis do 96 kHz, 32-bit float, ale nie jest zgodny z FX3, FX3A, FX30 ani FX2. Opcjonalnego wizjera FX5 nie można używać jednocześnie z uchwytem zajmującym stopkę Multi Interface.

To drobiazgi, które łatwo pominąć podczas oglądania premiery, a później mają realny wpływ na koszt całego zestawu.

Cena Sony FX5

Sony Europe podało cenę 5400 euro za sam korpus FX5 i 6000 euro za wersję z uchwytem XLR-H2. Sprzedaż ma rozpocząć się w sierpniu 2026 roku. Cena może różnić się zależnie od kraju i sklepu.

FX3 jest wyraźnie tańsza i ma już duży rynek używanych korpusów oraz akcesoriów. Różnica w budżecie może pokryć dobry obiektyw, oświetlenie, dźwięk, karty i dodatkowe akumulatory. Jeżeli Open Gate i X-OCN nie będą regularnie używane, taki zestaw może poprawić jakość realizacji bardziej niż sam nowszy korpus.

Dla kogo Sony FX3 nadal będzie lepszym wyborem?

FX3 ma więcej sensu, gdy:

  • oddajesz głównie materiały w 4K,
  • pracujesz sam i zależy Ci na prostym, szybkim workflow,
  • nagrywasz eventy, wywiady, rolki i filmy firmowe bez rozbudowanego RAW,
  • masz już akumulatory, uchwyt XLR i rig przygotowany pod FX3,
  • różnicę w cenie wolisz przeznaczyć na obiektywy, światło lub dźwięk.

FX3 nadal nagrywa dobre 4K 120 kl./s, ma 10-bitowy kolor 4:2:2, skuteczny autofocus, stabilizację i bardzo dobry obraz przy wysokim ISO. W gotowej reklamie Klient nie rozpozna modelu kamery. Zauważy natomiast słaby pomysł, zły dźwięk albo nieprzemyślane światło.

Kiedy dopłata do FX5 ma sens?

FX5 warto brać pod uwagę, gdy:

  • regularnie przygotowujesz kilka proporcji obrazu z jednego planu,
  • potrzebujesz wewnętrznego RAW i bardziej rozbudowanego gradingu,
  • filmujesz szybko poruszające się obiekty i zależy Ci na szybszym odczycie matrycy,
  • pracujesz w zróżnicowanym świetle i wykorzystasz bazowe ISO 4000,
  • kamera ma współpracować z większym planem, timecode'em i profesjonalnym systemem audio,
  • koszt kart, dysków, akumulatorów oraz nowych akcesoriów został uwzględniony w budżecie.

Czy zamienię FX3 na FX5?

Nie podejmowałbym decyzji po samej prezentacji. Najbardziej interesują mnie Open Gate, szybszy odczyt matrycy i bazowe ISO 4000. Wszystkie trzy mogą realnie ułatwić produkcję reklam oraz materiałów przygotowywanych jednocześnie na stronę i social media.

Przed zakupem chcę jednak zobaczyć finalny obraz, rolling shutter, zachowanie w słabym świetle, temperaturę podczas dłuższego nagrania i rzeczywistą wielkość plików X-OCN. Ważne będzie też to, czy w codziennym montażu Open Gate w RAW przyspieszy pracę, czy tylko przeniesie koszt z planu zdjęciowego na przechowywanie i postprodukcję.

FX5 wygląda jak mocny krok ponad FX3, ale nie jak automatyczny następca dla każdego. Dla części operatorów będzie podstawową kamerą. Dla innych FX3 pozostanie bardziej opłacalnym i szybszym narzędziem.

Najważniejszy jest sposób wykorzystania kamery

Nowy korpus daje większe możliwości, ale nie przygotuje koncepcji, nie ustawi światła i nie zdecyduje, które ujęcia są potrzebne Klientowi. W mojej pracy sprzęt ma pomóc dowieźć konkretny materiał: film reklamowy, serię rolek, relację z wydarzenia albo wideo na stronę firmy.

Jeśli potrzebujesz produkcji wideo w Szczecinie lub chcesz podczas jednego planu przygotować film główny i krótkie materiały do social mediów, opisz cel projektu. Dobiorę sposób realizacji do miejsca publikacji, terminu i budżetu.

Źródła